Lot jou-a, an kanmarad ka di mwen : «Fok matjé, désinen, penn, chanté sa nou ka viv laa, aprézan, konfinasion-an, ankazman-an, vaksinasion-an !» Lamenm, man réponn li :«Sa vré, ou ni rézon! Bagay-tala, koukoumvakoum-tala, sé bonbon-béni ba awtis !» Men a bien gadé, es sa pli vré ?
La ou za wè moun ki ni labitid jwé épi mo, épi koulè, épi tout kalté zagré, bizwen yo koumandé-yo mété doubout sa yo andwa mété doubout, tou lé jou, pou viv létjè ?
La ou za jen wè moun ki ka ladjé kò-yo ek lespri-yo, an ti-moman adan jounen-an, pou zayé Labelté, o «garde à vous» douvan lod an lot moun?
Sel koté yo ka wè sa, sé adan péyi Léta kwè sé li ki met-a-manniok. Nou tout sav, oliwon latè-a, nonm épi fanm ka touvé tout kalté manniè koubaré sa.
An awtis pé désidé anlè pwa kò'y, (oben adan an doukou bien espésial), désinen, penn, chanté oben matjé anlè Covid-la, lélékou-a, goudou-goudou-a, déblozay-volkan-an, siklòn-lan... Men, sé li yonn ka chwazi, ki tan ek ki manniè i ka fè'y. Sé li yonn met-afè.
Anni gadé :
- lè Raphaël Tardon matjé La Caldeira, anlè déblozay volkan Sen-piè-a;
- lè Esope, asou maladi lapes-la, -adan an transbòdaj G. Haudent- matjé «La confession de l'Asne, du Renard et du Loup» oti La Fontaine pran «Les animaux malades de la peste»;
- lè Camus matjé La Peste, asou menm maladi-tala;
- lè Yannick Lahens ékri Failles, oben Frankétienne penn Désastre, asou tranbmantè Ayiti-a, pa koté 2010;
yo pies-la pa atann an lod andéwò. Sé an fondok kò-yo, lespri-yo, tjè-yo, yo anni ay chaché sa yo té lé di, té lé montré, ajijé wè, dénonsé.
Douvan nenpot ki batmanman, kisiswa an méchan maladi, an dépotjolaj lanati, l'Aw pa bizwen yo di'y sa i andwa fè. I ka kouté ti-lavwa-a ki andidan chak moun-lan é silon sa i yé, sa i viv, sa i aprann oben sa i ka kwè, zagré-a ki ka sòti-a ké ni an kanman ki ta'y.
Toutfwazékant, pa konprann, sé fanm-lan, sé nonm-lan, ki ka pran tout dispozision-yo pou mété kòyo an sèvis lékriti, lapenti, lanmizik, kisasayésa, sé toulong yo awtis. Menm si délè yo kom vizité, yo ka rété nonm ek fanm épi tout mové mes-yo, tout mizi-yo oben tout bon tjè-yo.
Tou sa pou di, pli souvan ki rarman, sé réyalité lavi-a ki ka koumandé. Padavwè matjè, pent, eskiltè, mizisien ka djoubaté épi moun ka sanm yo, moun ka viv pres kon yo, an mitan an sosiété oti lajan sé misié-liwa.
An-final-di-kont, sa ki potalan adan tou sa, sé sa ou ni pou di - fos anchouké ou anchouké adan kilti'w - é lamanniè ou ka di'y - adan an pawol, an koulè, an mofwaz ki ta'w, an monn ki ta'w. Kisiswa la ou trapé lidé-a - andidan'w oben andéwò - sé zié é sé jijman piblik-la ki met ...
Es yo ka koumandé awtis ? Serghe Kéclard, mé 2021
vous dicutez avec yug sur son terrain , c'est sans fin.
Lire la suite
Non, mais, t'es qui pour asséner des "conclusions définitives" ? Tu es historien, économiste ? Lire la suite
1) La traite transatlantique a fait , allez , entre 6 et 15 millions de victimes .Pas plus. Lire la suite
Tu te prends pour QUI ? Lire la suite
Après nous avoir sorti , alors qu'on ne lui demandait rien sur la question que les musulmans "n'o Lire la suite
...qu'il aille se faire enculer ! Il doit être un négro à Béké comme toi-même. Lire la suite
l'émotion n'est pas un argument. Lire la suite
1) des menaces physiques .....super !! Lire la suite
La somme versée par l'Allemagne à Israël après la Deuxième Guerre Mondiale a été de 3 milliards d Lire la suite
C'est ce que me répétait à longueur de temps mon grand-père qui, lui, avait deux lectures hebdoma Lire la suite