MÉMORIAL WONPWEN MORNALO (Krab's Wonpwen)

Jean-Samuel Sahaï

Rubrique

     FONDAS KREYOL est un site-web (journal en ligne) qui ne vit pas de la publicité capitaliste comme la totalité de ses confrères antillais ni de subventions publiques, mais uniquement de l'aide émanant de ses rédacteurs (trices) et surtout amis (es). Celles et ceux qui souhaiteraient nous aider peuvent prendre contact avec nous à l'adresse-mail ci-après : montraykreyol@gmail.com

   La seule "ligne" qui est la nôtre est celle de la libre expression de nos collaborateurs et collaboratrices, sachant que nous publions toutes les opinions (de la droite assimilationniste à l'extrême-gauche "indépendantiste") et cela depuis le prédécesseur de FONDAS KREYOL à savoir MONTRAY KREYOL lequel a duré 15 ans et redémarrera un jour ou l'autre. FONDAS KREYOL, lui, a 4 ans d'existence.

    Tout cela pour dire à nos lecteurs et lectrices que les articles publiés sur notre site n'engagent que leurs rédacteurs et rédactrices, pas le site-web en tant que tel...

Asilparé, moun Gripon-Mornalo té koumansé fout las, afòs yo tandé kritik é malpalé asi komin a yo. Yo touvé yo boufi épi sa. Kifè, yo sanblé, pou fè on gran sizé-kozé asi ti-ban. É yo diskité, yo byen babyé, yo voyé pawol yonn si lòt kon labou an kannivo...

Ou ja tou konprann ki kalté déba ki lévé, an pit a kòk a sé moun-la.

Finaaalman... 

Yo désidé yo ka kotizé, pou ranplasé vyékò-la. Wi, yo désidé résisité krab-la ki fin-bat la, an wonpwen Gripon. Silon on ti konfidans nou trapé, owa FDK-AMK (Fon Dè Konpansasyon A Moniman Krazé), sé « Krab's Wonpwen-2 » (KWP2) ki tit-jénérik komité dè pilotaj-la ba pwojé sengilyé-la sa.

Sé jis lòt-bò, an frijidè-la, on gran kabiné architèk parizyen ka fè plan é makèt, pou konstwi on ti dòm a moské an wonpwen-la, anlè tèt a nouvo krab-la. Sé pou, sianka lapli tonbé é loraj kouri-rivé, pou krab-la rété an fòm, é bien sèk. Pou zékal a'y pa janmen, janmen, janmen kòché, ni wouyé, ni mwazi, ni dégrenné, kon Krab 1-la.

Tout chofè-vwati sav sa. Krab Nenmbè-Wann la, tala ki téka fè pòz an wonpwen-la, i pouri... Afòs i wvè mizè, anba lapli é solèy, i fini an chapi, san fè pon rézistans...

Prézidan Émanyel Mak-Won é Brijit a'y, yo ja wousouvwè envitasyon a yo an men-pwòp, a Lélizé, yo pou vini an Gwadloup, prézidé bat-zyé inogiral a Gwo Touloulou 2 A'w-La... si Likrèn kalmé titak.

Yo ké èvè 2 prézidan an nou, Loko é Lokal, misyé é madanm, yonn a dwat, lòt a gòch, épi bann ofisyel KPABP - Kok é Poul A Bèl Poz an nou, o gran konplè, ďébardè Kenzo pou nonm, wòb bwodé long a Devaed pou Madanm. Kivlédi osi, ké tini détwa bon ti diskou, san lang-dè-bwa, pou rann kristasé-simityè sirik andémik-la tout omaj a'y, byen kòmilfo. Pap-la, wi, Pap Fanswa, li é tout labé a'y - jenn kon vyé, sa ki mò, sa ki ja résisité... yo tout téja tonbé dakò pou batizé ti bèt-la, ansanm-ansanm, épi on Pastè alvantis osi.

Tousa ja akté an koulis, enpékab, san pété pon kab. Militè é mizisyen an fanfar ké la. Natirelman, la jandamri ké mété on dévyasyon anplas, pou vwati pa pasé fè dézòd, ni kraché polisyon asi krab2-la, ni asi lenj a sé envité-la jou-la sa, pa pè. Ké tini gwo-ka, mwayen-ka, ti-ka osi, tapou-dibas, gita, bal kadri, lakòdéon, é yonn-dé ti matalon.

On fé-dartifis djous prévu... sé silon si tan-la bel.

Natirelman, kay ni bon bwè é manjé an wonpwen-la. Bon dèkwa, adan mini-minui-la ! Bon ti matété a krab ki rann-nou solid konsa, bougo é chobèt, diri aransò, poupyé cho, ti-bébélé Granbou, piskèt 3-Rivyè, loti a pouli, kolonbo sirik, jid-kàn, kowosòl, kilibibi... tou sa ja a-létid.

Tou natirelman, sé on Gran Chef étwalé sòti jis an Frans, pa asi Kler-Monféran, sinon owa la Swis, ki ké rivé pa aviyon, an klas-afèr, èvè 12 zakolit a'y, espré pou ti manjé-la ot0P-Nivo. Chèf Kuizinyé Lokal ja mandé padon, pou vini gadé sa annékip é gouté titak adan, avan yo sèvi pon moun. Zélèv Lisé-Otèlyé bien-nélivé ké la, an tenu blé é blan, pou sèvi matété-la, asi gran fèy a bannann bien dézenfèkté é bégoné. Jid-gwozèy pijé si-plas ké koulé a-gogo... adan ti goblé an pach a kann biyo-dégradab, sil-vou-plèr !

Pa lapenn di, lé média ja konvoké, èvè fotograf, Hanibal, Canal+natal, télé-zéklè fondal, radio tanbou èfèm é konsò. É jou-la sa, yo ké ba lé 4 dènyé ansyen konbatan 14-18 ki toujou vivan, on pin's a krab-la, an lò-blan ! 

Foto a sé 4 pin's la adan teksto-la sa.

Mézofèt...

Èskè zòt anvi savé pouki yo pa té vlé envité Pap-Fanswa, èvè on bel mòdan a krab pann an kròs a golèt-péléren a'y ? 

Pou'y sizé épi la jénès atè-la an zèb-la, niché-dwèt é tété lang douvan on bon kalalou èvè yo, toupannan on bel kouté-konprann-tandé ka woulé-gaoulé ?...

Mééé wi... Sa sé on bon lidé !...

Ében... Pap-la ké la osi !!! Wi, Pap Fanswa an chèr é an zo, ké an won-pwen Gripon, pou lansman a Krab2-la ! I ké défilé doubout oka, adan vwati blendé papal personèl vèw a'y ! Foto a'y an ba tèksto-la. La Réjyon djous ké finansé tout afè-la sa, parapòt a enpak bénéfik vizit a Pap-la ké ni a Briksèl, é a LONU !

Alélouya !

Bénédiksyon di syèl san dyézel tonbé si péyi Mornalo é tout lépèp alantou ! O dènyé nouvel, dyèksyon a Mémorial mactE-la pa kontan ditou-ditou ! 

Yo té vlé krab-la pou yo tousèl... 

Apa jé, non.

Kouté Radio Malanga FM pou suiv sa. Yo ni bon tèknisyen, san piblisité.

Media / Document
Image

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • Mi kalté timanmay sirè, mi !

    Sa ka montré...

    Frédéric C.

    01/02/2026 - 15:26

    ...ti manmay-la tré entélijan épi véyatif. Préféré-y kon sa pasé y otis. Lire la suite

  • « Qu’il crève, vive Le Pen ! » : 18 ans de réclusion pour une tentative de meurtre raciste

    Albè...

    Frédéric C.

    01/02/2026 - 10:50

    ...les gens qui ne se comprennent pas mais qui comprennent qu’ils ne comprennent pas, se comprenn Lire la suite

  • « Qu’il crève, vive Le Pen ! » : 18 ans de réclusion pour une tentative de meurtre raciste

    AFRO-AMERICAINS

    Albè

    01/02/2026 - 08:28

    Les Noirs américains ont décidé de changer de nom et de s'appeler "African-Américans" de quel dro Lire la suite

  • « Qu’il crève, vive Le Pen ! » : 18 ans de réclusion pour une tentative de meurtre raciste

    Albè, en fait nous sommes globalement...

    Frédéric C.

    31/01/2026 - 20:22

    ...d’accord. Vous dites que ces Arabes d’antan se sont "mélangés" aux peuples préexistant. Lire la suite

  • « Qu’il crève, vive Le Pen ! » : 18 ans de réclusion pour une tentative de meurtre raciste

    GROSSE DIFFERENCE

    Albè

    31/01/2026 - 18:30

    Les Espagnols et les Portugais ont quitté l'Amérique du Sud donc les habitants de cette région ne Lire la suite