Kréyol ba yo manjé mé yo pa ka fè an tjou-patat ba'y

  Kon tout moun sav, sé gras a GEREC (Groupe d'Etudes et de Recherches en Espace Créole), ki défen Jean BERNABE mété doubout adan Linivèsité-nou an, si zot wè kréyol matjé pwan balan.

 Nou ka bien di : "kréyol matjé". Davwè sa lékol ek, pli ta, linivèsité ka apwann jenn moun, sé dabò-pou-yonn matjé, sé pa palé. Ni milion ek milion timanmay asou latè ki, malérezman, pa ni chans ay lékol davwè swa péyi-yo two pov swa paran-yo madjendjen, men sa pa ka opozé yo palé. Ou pa bizwen ay lékol pou apwann palé lang-ou !

 Tout moun atè Matinik ek Gwadloup poko bien konpwann sa. Ni dé sèten ka di'w kon sa : "Man za sa palé kréyol ! Man pa bizwen pon ti-boujwa, pies titjap, apwann mwen palé'y". Sa pou réponn sé moun-tala, sé : "Pèsonn pa janmen prétann aprann ou palé kréyol. Sa nou lé, sé montré'w matjé kréyol, bagay/biten ki toutafetman diféran." Kidonk Jean BERNABE ek létjip-li djoubaké pannan pasé 30 lanné pou sa vréyé kréyol matjé douvan ek sé kon sa lang-la érisi rantré linivèsité. Jòdi-jou, asou kanpis Chelchè (Matinik), ni an Lisans ek an Mastè "Etid Kréyol". BERNABE ek GEREC té goumen tou pou blijé gouvelman fwansé kréyé an CAPES ek, apré, an Agrégasion an kréyol, bagay ki fet jòdijou.

 Men, ki sa nou ka konstaté ?

 Ki anlo adan sé moun-lan ki bénéfisié travay 30 lanné-tala, ki trapé pos linivèsité, l'Espe, lisé, kolej oben lékol primè, ki vini ka anségné kréyol, sanfoutépamal di divini lang-lan. Sel bagay/biten ka antérésé yo sé trapé 40%-yo lè mwa-a bout ek genyen gwo bidim loto, konstwi bel kay ek pati an kwaziè chak lanné. Konmen liv sé moun-tala za pibliyé ? Pres ayen ! Es yo ka matjé kréyol adan jounal, asou sit-web ? Awa ! Sel bagay yo konnet sé matjé dé fraz é dimi asou tablo lékol-yo lè yo ka fè kou'w épi yo fini épi sa lè lè-a rivé. Ek sé kon sa tout kariè-yo ké woulé ! Yo ké pasé 40 lanné ka matjé 2 fraz é dimi ba zélev asou an tablo !!! 

 Lang kréyol pa bizwen sé initil-tala. Ki yo linivèsité ki yo l'ESPE ki yo lékol sigondè ek primè, sé menm bet menm pwel : an bann pwofitè ka viv anlè do lang kréyol ek ki bien sanfoutépamal si zot wè disparet pwan'w adan sé lanné-a ka vini a.

Media / Document
Image

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • S'amuser à se faire peur pour rien...

    INCAPABLE...

    Albè

    05/02/2026 - 16:45

    ...de coloniser le Canada ou le Groënland, territoires remplis de richesses minières, Trump songe Lire la suite

  • S'amuser à se faire peur pour rien...

    Comment pouvez vous affirmer...

    Frédéric C.

    05/02/2026 - 14:17

    ...avec certitude que Trump-2 ignore l’existence même de nos pays ? Lire la suite

  • Saint-Esprit : le bilan de la mandature de Fred-Michel Tirault

    Je précise ma pensée :

    yug

    05/02/2026 - 12:46

    Accuser: Présenter qq'un comme coupable (Larousse)
    Lire la suite

  • Saint-Esprit : le bilan de la mandature de Fred-Michel Tirault

    POVRE CONARD, VA !

    Albè

    05/02/2026 - 11:00

    Donc les articles du communiste-autonomiste Michel Branchi et de l'indépendantiste-CNCP Robert Sa Lire la suite

  • Saint-Esprit : le bilan de la mandature de Fred-Michel Tirault

    Vidéo-tract électoral

    yug

    05/02/2026 - 10:40

    Je me fous des départementalises ,de Branchi ou du CNCP..Ce que je sais c'est que cet "ARTICLE" e Lire la suite