FONDAS KREYOL est un site-web (journal en ligne) qui ne vit pas de la publicité capitaliste comme la totalité de ses confrères antillais ni de subventions publiques, mais uniquement de l'aide émanant de ses rédacteurs (trices) et surtout amis (es). Celles et ceux qui souhaiteraient nous aider peuvent prendre contact avec nous à l'adresse-mail ci-après : montraykreyol@gmail.com
La seule "ligne" qui est la nôtre est celle de la libre expression de nos collaborateurs et collaboratrices, sachant que nous publions toutes les opinions (de la droite assimilationniste à l'extrême-gauche "indépendantiste") et cela depuis le prédécesseur de FONDAS KREYOL à savoir MONTRAY KREYOL lequel a duré 15 ans et redémarrera un jour ou l'autre. FONDAS KREYOL, lui, a 4 ans d'existence.
Tout cela pour dire à nos lecteurs et lectrices que les articles publiés sur notre site n'engagent que leurs rédacteurs et rédactrices, pas le site-web en tant que tel...
Alafen mwa d’mé pasé, li 26 mé 2026, lanméri Sentespri ba an lékol maternel non Térèz Léotin.
Sa fet nan konmin-lan éti Térèz Léotin wè jou, an konmin an mitan li-Sid Matnik ki, kon yo té ka di antan an, rété « chef-lié » lontan. Dapré nou bagay-tala ki fet laa, sé an bagay ki pòtalan épi sé tout ! Térèz Léotin sé an moun ki ka matjé lanng kréyol Matnik dépi oliwon karant lanné. Primié liv-li An ti ziédou kozé*1986 sé té kontel an laponmnad adan jaden kréyol-la, pou timanmay tou kon pou granmoun, épi an ti zes lékoloji : kontel lè i ka di an tjekpa :
Nou an bwa piébwa
(Pwofésè Jean Bernabé té ka di konsa : an bon kréyol Matnik yo ka di BWA pou nonmen mo fransé « BRAS » épi BRA pou mo « BOIS ».)
Nou pé rimatjé an bagay tou : lékol-la (ki ka twouvé koy an mitan bouk-la), prénon’y sé Térèz, menmsi, lè nou ka nonmen prénon-tala nou pa ka tann pies kalté diférans ant manniè di’y an fransé ek an kréyol, sé manniè matjé’y ki tout i pa menm parey épi fransé-a. Tit lékol-la sé Térèz Léotin, pou prénon-an i ka mété douvan-douvan lékriti kréyol. An lékriti kréyol Térèz Léotin travay dépi nanni-nannan. Nou pé di sé tout machokay kréyol yo mété douvan la konsa. Sé djoubak sé manmay-la ki ka travay lanng manman-nou an, an menm jan machokè (forgeron) ka bat fè.
*
Pa ni lontan, nou ni lokazion wè, adan la Médiatek Sentespri-a, an jenn manmay ki té ni apwochan katoz lanné asou tet-li, ki rété blotjé asou koy : afos i té ka sanm sa ki jennen menm menm, i pa rivé kasédan* (déblotjé) pies, lè yo di’y di dé mo kréyol douvan an lasanblé moun lè yo té ka rimet pri, pou an tiraj (concours) nouvel.
Sa sa lé di ? Sa lé di falé nou pengad bon pengad pou lajennes ki sé lavini lanng-lan, pa ni pies kalté model jennman, pou yo pa rété ni maré, ni blotjé lè yo ka mandé yo di dé mo an lanng manman-yo.
Pou bout, nou ka di woulo-bravo ba Térèz Léotin, an bel model vayans ba yich-nou. Woulo bravo ba sé moun-lan ki santi falé té ba an lékol non an gran matjez kréyol, é sa fet menm jou éti i wousouvrè méday « chivalié les arts et les lettres ». Sé rikonnésans-tala ka mété a lonnè é ka mandé respé ba lanng-nou, ki wè jou pannan pliziè siek lestravay épi larézistans.
Woulo-bravo Térèz Léotin, an ti fanm toukout ki gran gran adan wotè djòkté’y.
Lonnè épi respé ba’w.
J.L.
Quelle rapidité ,quelle célérité ,quelle précipitation, quelle ..(tous les autres synonymes sont Lire la suite
Prèmié moun ki rayi kò-yo sé Negdafrik pis lang akan pa lang ofisiel pies péyi afritjen. Lire la suite
Sa dwet vre,
menm si man pa dakò di ki sa ki rete suiv mouvman-an se ipokrit.
...pa ka anni batjé adan mouvman lari-a (RPPRAC) menmsi sé pa yo ka mennen'y ? Lire la suite
Sé pa pawol matinitjé ki la kidonk man pé pa réponn ou ! Lire la suite
Mèsi, man pa te okouran le dènye pawòl. Sa te pou rive jik la.
Lire la suite
Quoique.
Menm si yo pa li Fondas Kreyol, yo pa kouyon. Ki mannyè yo ka di:
Lire la suite
Man pa kwè ni anlo moun ka li FONDAS KREYOL. Arété rakonté KOUYONNAD ! Lire la suite
Pourquoi le mot "présumé" du titre est-il entre guillemets ? Lire la suite
Pétet pas yo vini malen, afòs li Fondas Kreyol lanne passe.
Lire la suite