Si zot wè kréyol pa ka rivé palé di lasians...

Rubrique

   Lang kréyol la fè anchay vansé-douvan (progrès) dépi siek-la ki fini bout-la. Jòdi-jou, menm sa ki rayi'y pa noz vréyé méprizasion ba'y ek kriyé'y "patwa" ankò. Men, es sa lé di ki lang-lan vini kon nenpot kiles lang asou latè, ki i vini mapipi ?

   Piespa !

   Pòko antouléka. Poutji ? Sé davwè adan lavi an lang ni pliziè koraj (obstacle) pou rivé janbé avan lang-lan pé di i met kò'y. Dabò-pou-yonn, fok sé moun-la ki ka palé'y la rivé admet ki sa ki ka sòti nan bouch-yo a sé pa pawol initil mé pawol ki sérié. Dézienm bagay : fok sé moun-lan konpwann ki sa nésésè matjé lang-lan ek fok yo mété doubout an sistenm lékriti ba'y. Twazienm bagay : fok yo sèvi épi sistenm lékriti-tala pou sa matjé liv, jounal, pankat, non lari oben kartié, piblisité kisasayésa...(etc...). Katriyem bagay : fok lang-lan rantré adan lékol, linivèsité, lajistis, ladministrasion, légliz kivédi (c'est-à-dire) toupatou. Sentjem bagay : fok sèvi lang-lan pou sa transbòdé (traduire) liv ki matjé adan dot lang davwè (parce que) sa ka blijé lang-lan sòti adan adoumanman'y (zone de confort).

   Lè zot wè tout lo bagay-tala érisi fet, ni an dènié-dènié larel pou sa janbé avan lang-lan vini an lang toutafetman djok : fok matjé bagay ki siantifik. Sé sa ki pli red la davwè adan Lasians ni anchay vokabilè, anchay lidé, anchay démonstraksion ki lang kréyol la pa abitié esprimen. Sé pa kréyol li-yonn ka bité anlè kalté masonn-tala : an lang kon fwansé, abo i wototo, ka pwan bon fè adan sektè Lenfowmatik la. I blijé sèvi épi anchay mo anglé kontel "hardware", "software" oben "spam". Erez-di-bonnè, ni langis fwansé ka djoubaké (travailler dur) pou sa kréyé mo-nef (néologisme) ki kay ranplasé sé mo anglé tala.

   Pou kréyol, sé dépi atjelman fok nou koumansé katjilé asou zafè lang siantifik la. Nou pé pa atann davwè lasians ka vansé gran balan chak jou ek nou pé rivé an lè éti kréyol pé ké pé suiv ankò. Mi yonndé teks asou astwofizik : 

 

   . https://fondaskreyol.org/article/lawonn-bel-zanno-se-ki-sa

 

   . https://fondaskreyol.org/article/bidim-blo-a-sa-sa-ye-an-vre

 

   . https://fondaskreyol.org/article/yonnde-katjil-asou-fondas-floko-kosmos

 

   Kon nou ka rimatjé, sé pa rédi chez bò tab ki la, mé si zot wè nou pa fè débriya adan sektè lasians-lan, kréyol ké toujou rété an ti lang folklorik...

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • Continuez à bombarder leurs pays ! Ils viendront chez vous et finiront par s'emparer du votre pays (mais sans effusion de sang)...

    LA FRANCE OU L'OTAN...

    Albè

    13/11/2026 - 19:45

    ...c'est EXACTEMENT PAREIL ! Lire la suite

  • Continuez à bombarder leurs pays ! Ils viendront chez vous et finiront par s'emparer du votre pays (mais sans effusion de sang)...

    L'Otan n'a jamais bombardé le Mali même durant le temps long!!

    yeg

    13/11/2026 - 13:18

    Le Mali dont est originaire la famille de B.Bagayoko (né à Levallois -Perret ....pas à Bamako !!! Lire la suite

  • Continuez à bombarder leurs pays ! Ils viendront chez vous et finiront par s'emparer du votre pays (mais sans effusion de sang)...

    MAIS..

    Albè

    13/11/2026 - 11:24

    ...si les immigrés de pays bombardés par l'Occident ont aujourd'hui des enfants qui deviennent de Lire la suite

  • Continuez à bombarder leurs pays ! Ils viendront chez vous et finiront par s'emparer du votre pays (mais sans effusion de sang)...

    Tchiiiip , N'importe quoi !!Quel imbécile,ce con !!!

    yeg

    13/11/2026 - 06:19

    Je suis obligé d' expliquer mot à mot mes commentaires, vu la compréhension obtue de certains . Lire la suite

  • Pathétique Uncle Tom des tatamis

    UN DESCENDANT D'ESCLAVE...

    Albè

    12/11/2026 - 12:03

    ...n'a tout simplement PAS LE DROIT d'être complice de l'extrême-droitisation de la société franç Lire la suite

  • Pathétique Uncle Tom des tatamis

    Peu importe !!!

    yeg

    12/11/2026 - 10:19

    La problématique reste exactement la même !!! Lire la suite

  • Pathétique Uncle Tom des tatamis

    CONFONDRE...

    Albè

    12/11/2026 - 08:58

    ..."Noir" et "Antillais" témoigne de ton imbécillité congénitale ! Lire la suite

  • Pathétique Uncle Tom des tatamis

    Sale petit menteur

    yeg

    11/11/2026 - 20:48

    Tu n'as jamais vu dis-tu d'article sur ce site qui se plaigne du manque de maires noirs ; ah bon Lire la suite

  • Pathétique Uncle Tom des tatamis

    Mwen menm pa sav

    Daniel

    11/11/2026 - 19:53

    Lè man tann sa, man di kò Mwen se an mannyè ni an moman-tan la tele pou mete problem le DROM douv Lire la suite

  • Pathétique Uncle Tom des tatamis

    JAMAIS VU D'ARTICLES SUR CE SITE QUI...

    Albè

    10/11/2026 - 20:11

    ...se plaignent du "manque de maire, de députés et de ministres noirs" !!! Lire la suite