Ki tan nou ké sòti adan kalté bankoulélé-a nou adan'y lan ?

Rubrique

   Nenpot ki Matinitjé ki ni an tizizing konprinézon (jugeotte) adan tet-kalbas li (caboche) blijé pozé kò'y keksion-tala lè i ka wè bankoulélé-a ki ka woulé adan péyi'y la dépi yonndé tan.

   Dabò-pou-yonn, fok nou tout-la, kisiswa larel (positionnement) politik li, kisiswa plas-la i ni a adan sosiété-nou an, kisiswa bondié-a i ka kwè adan'y lan, kisiswa koulè lapo'y pé pa rété san i katjilé asou sa. Ki sa nou fè pou nou rivé adan manjé-kochon-tala ? Ki sa nou pa fè oben nou pa érisi (réussir) fè ? Davwè (parce que) sa pa posib nou kontinié kon sa toulong, sa pa posib nou asepté oben sipòté ki dé sèten moun ki ka prétann riprézanté pep-la ka anni fè gou épi lidé-yo. Ka minasé moun, ka jouré manman moun, san ki yo ni pies solision sérié ba Matinik.

   Mandé ki pri manjé menm pri Matinik ek an Fwans sé an rèvandikasion ki timanmay ek ki asimilasionis adan menm balan-an. I enposib davwè ni pres 8.000 tjilomet ka séparé nou di "Manman la Fwans".I asimilasionis davwè ni etsétéra Matinitjé ka goumen dépi nanni-nannan pou rivé kaskod (rompre) épi kolonializ fwansé a. Goumen-tala koumansé dépi ranboulzay (révolution) li-Sid la nan lanné 1870 la, i kontinié épi bon enpé lagrev adan sé bitasion kann lan ek bannann lan, épi l'OJAM an 1958, épi Désanm 1959, épi bidim lagrev sé travayè bannann lan nan li-Nò an 1974, épi lagrev Févriyé 2009 la ki diré pasé yon mwa kisasayésa (etc...).

   Nou pé pa anni voltijé tou sa an razié ek asepté ki yonndé moun ki sòti lot bò dlo anni débatjé Matinik pou di nou ki sa pou nou fè. Sé moun-tala ka fè wol konsidiré sé yo primié ki ka goumen kont Bétjé, konsidiré parti politik, sendika, grangrek (intellectuel), artis kisasayésa... pa té janmen fè an tjou-patat. Sé moun-tala ka pwan kò-yo pou dé Sovè, dé Jézikri nwè toubannman ek nou la, djol-nou ka koulé kon an bann ababa, ek nou pa ka réyayi. Nou pa ka fè ayen ek nou pa di an sel ti mòso pawol. MI WONT BA NOU ! 

   Chak jou ki fè tan pasé nou ka désann pli nan fondok zatrap-la (piège) éti Lwa Départèmantalizasion/Asimilasion 1946 anni fèmen nou adan'y lan. Dayè, sa sé Jézikri nwè a ka mandé sé ki nou vini pli Fwansé ki nou za yé a. Ki lavi-nou vini an kalté dékalkomanni di lavi an Fwans. Sé an larel-lidé (idéologie) asimilasionis ki la ! I pli asimilasionis ankò ki tala ki té ka woulé nan sé lanné 1950-70 la, ta Emile Maurice, Sablé, Valcin oben Michel Renard. Es nou ké rété bra balan kon dé tèbè ka gadé moun ki sòti adan lawonn-lavil (banlieue) la Fwans enpozé nou an dézienm model asimilasionis ? 

   Si nou pa ka soukwé kò-nou, si dé sèten adan nou ka kontinié soutienn yo, ka ba yo balan pa dèyè, enben, sav ki Matinik ké fini bat ! Péyi-nou an pres a lagonni, i ké bon pou anni téré toubannman.

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • Qui a vidé la banque des békés? - COMPTES ET MECOMPTES ANTILLAIS

    CE NE SONT PAS DES...

    Albè

    19/09/2026 - 11:08

    ...Arabo-musulmans et donc il ne faut pas du tout les foutre en tôle !

    Lire la suite
  • I kité 4 fanm nan labim-solo

    PAUVRE NAZE !

    Albè

    19/09/2026 - 10:47

    "Tiers-Monde" n'existait pas non plus "dans la langue française officielle" comme tu dis bêtement Lire la suite

  • I kité 4 fanm nan labim-solo

    Tu nous fait chier avec ton "papillonisme" à la con !!

    yeg

    19/09/2026 - 09:16

    Ce mot n’existe pas dans la langue française officielle notamment dans la dernière édition du dic Lire la suite

  • Barbade - Le gouvernement « prévoit de breveter les découvertes microbiennes liées aux sargasses, ce qui pourrait générer des gains commerciaux importants pour les Barbadiens ».

    des crétins français comme vous!!!!

    @Lidé

    19/09/2026 - 02:07

    ne crachez pas sur les martiniquais , vous ètes pire, toujours à défendre vos maitres blancs.
    Lire la suite

  • Asiparé fanm-lan té ka kònen'y !

    SE BLAN-TALA...

    Albè

    18/09/2026 - 19:46

    ...komik. Zot pa sav ki lè zot ka mayé épi Antiyèz fok zot maré ren-zot ?

    Lire la suite
  • Barbade - Le gouvernement « prévoit de breveter les découvertes microbiennes liées aux sargasses, ce qui pourrait générer des gains commerciaux importants pour les Barbadiens ».

    Pendant ce temps là.......

    yeg

    18/09/2026 - 11:31

    Les Mquais les récupèrent par milliers de tonnes ,les font sêcher ( je crois) et vont les ré-imme Lire la suite

  • Qui a vidé la banque des békés? - COMPTES ET MECOMPTES ANTILLAIS

    Réponse à @Lidé

    yeg

    17/09/2026 - 17:56

    Tout à fait d'accord ...et très vite !!

    Lire la suite
  • Qui a vidé la banque des békés? - COMPTES ET MECOMPTES ANTILLAIS

    Yeg!!!!!!!!!!???????????

    @Lidé

    17/09/2026 - 17:50

    il faut arrêter ces délinquants, non?

    Lire la suite
  • I kité 4 fanm nan labim-solo

    AH BON ?

    Albè

    17/09/2026 - 07:40

    Tu connais maintenant le terme "papillonisme" ? Ha-ha-ha ! Lire la suite

  • I kité 4 fanm nan labim-solo

    "Papillonisme" ou relations sexuelles interraciales ?

    yeg

    16/09/2026 - 20:01

    Vous confondez "papillonisme" et relations sexuelles interraciales.
    Lire la suite