Ki sa ka woulé asou ti tet zépeng lan yo ka kriyé Matnik la dépi yonndé tan ? Ou sé di nou anni vini dekdek toubannman dépi zafè kovid-la chapé-tonbé anlè zékal-tet nou.
Chak mwa ki pasé, an moun ka trapé lanmò'y davwè yo ba'y an kout fizi ! Ek vakabonnajri-tala pa ka woulé anni ki Fodfwans men toupatou. Tout koté atravè péyi-a. Ki Gran-Riviè ki Sent-Lis ki Lawviè-Salé kisasayésa... Asiparé sé an zafè règlèman kont ant trafitjè ladwog, men asiré-pa-pétet dwet ni plis bagay dèyè sa tou. Lè nou fè tan katjilé, nou ka dékouvè an bagay ki grav kité grav ka alé : dé sèten moun adopté an konpowtasion moudong toubannman. Pou an kout-zié antravè, pou an ti pawol, pou an ti rankont loto, pou nenpot ki bagay, yo pa ka pwan tan diskité, yo ka anni ralé fizi-yo déwò ek yo ka tiré konsidiré nou té ka viv adan tjek flim kowboy.
Sitiasion-tala pa ka sanm sa ka djè terbolizé sé politsien-nou an. Yo tout la batjé adan an zafè éleksion ek yo ka plen tet-nou épi loto ki ni wo-parlè ek ki ka pasé adan tout lankongni péyi-a pou pwonmet nou bagay ki yo plis ki sav yo pé ké pé fè si janmen yo trapé pos dépité-a. Sa ka fet la sé jou-tala ka montré ki sistenm-lan éti nou ka viv adan'y lan rivé adan an chimen-koré. I bout, i pé pa fè an tjou-patat pou sa rabonni kondision éti maléré ka djoumbaté adan'y lan dépi omwens 50 lanné.
Oprimié-koumansman, sa té ka paret nou bel menm : nou té ké trapé menm dwa ek menm nivo rékolonmik ki moun an Fwans. Matinik té ké mofwazé adan an péyi ki dévlopé. Men, finaldikont-lan douvan zié-nou atjelman : an popilasion ki chiré, ki défwazé, ki pa sav ki chimen fok i batjé adan'y, an péyi ki trapé lakangrenn palakoz salopté klowdékòn-la ki Bétjé fè simen adan bitasion bannann. An jennes ka foutélikan andéwò davwè i simié viv an lot koté ki Matnik. Ek vakabon, malfentè, trafitjè ladwog asou an bò ek gwotjap ka détounen lajan alé-pou-viré asou an lot bò ka viv kò-yo sav yo sav ki ayen pé ké rivé yo.
Yol-la yo ka kriyé Matnik la ped larel-li ! I ped lakat menm. Pli ta, pli tris...
Tu ne sauras pas que c'est moi puisque ce sera le hasard.Pour que tu soies sûr que ce soit moi ,i Lire la suite
Mettre SUR LE MEME PLAN ce que Yeg-Yug-Troyag-Jean-Nemar appelle la "négrophobie maghrébine" et l Lire la suite
Je suis au contraire fier de participer en la dénonçant à la lutte contre la négrophobie maghrébi Lire la suite
En quoi le fait que mes arrières-grands-parents aient été transbordés en Amérique abolit -il l'ex Lire la suite
Cet article aurait dû préciser que l'Europe est LE SEUL CONTINENT où n'a été rédigé AUCUN texte s Lire la suite
...ne serait-ce que 10.000 Africains déportés aux Amériques que ça aurait été monstrueux, espèce Lire la suite
Les "100 millIons de Noirs qui vivent aujourd'hui dans les Amériques" n'y ont pas été "emmen Lire la suite
La Thailande est connue pour l'ampleur du tourisme sexuel qui s'y déroule et ce depuis des décenn Lire la suite
...vivent aujourd'hui dans les trois Amériques, ils y ont été emmenés par QUI et surtout POUR QUO Lire la suite
Comment peut-on me qualifie de raciste ? Lire la suite