Gadé ti-chiktay (extrait) flim-la ki pli ba-a !
I ka montré nou Maché lavil Foyal nan lanné 1902 ek sé met-a-manyok (maitres) siléma lépok-tala, Les Frères Lumière, ki té filmé bel ispektak-tala. Anplis di fè tjè-nou flitijé (frissonner) pis sé machann-lan ek sé pratik-yo a (client) nou ka wè sé nennenn-nou (arrière-grand-mères) ek gran-lèpatè nou, nou blijé rimatjé an bagay.
Kiles bagay ésa ?
Tout sé moun-lan__ki nonm ki fanm__té ka pwotéjé kabech-yo (tête) ! Fanm té maré yo épi madras kréyol, nonm té ka pòté chapo. Sé pa anni (seulement) pou fè ganm oben pou fè prélè, mé sé pou té sa opozé soley-la dékalbiché lespri-yo. Sé pa atè Matinik ou té ka wè sa, mé adan tout péyi asou latè ki twopikal kivédi péyi éti soley-la ka kléré red-mato. Malérezman jòdi-jou, pies Matinitjé oben Matinitjez pa ka pwotéjé kabech-yo ankò. Nou tout-la ka alé-viré tout lasent-jounen, ka maché, ka viré, ka déviré, san ayen pou sa pwotéjé kabech-nou !
Nou ka viv jòdi-jou konsidiré nou té adan tjek klima l'Ewop.
An ti keksion blijé tijé (jaillir) nan lespri-nou lè nou ka katjilé asou flim-tala : es sé pa davwè nou pa ka pòté ki madras ki chapo ankò ki lespri-nou vini chouboulé kon i yé a jòdi-jou ?
NB. An lot bagay nou ka fè tan rimatjé sé ki sé madanm-la pa té ni wob oben jip fwansé anlè yo. Yo tout-la té abiyé épi wob kréyol. Kantapou sé nonm-lan yo pa té ni kostim oben triko lanmod fwansé, mé ves blan an koton ki té ka pèmet dousi chalè-a titak.
Prèmié moun ki rayi kò-yo sé Negdafrik pis lang akan pa lang ofisiel pies péyi afritjen. Lire la suite
Sa dwet vre,
menm si man pa dakò di ki sa ki rete suiv mouvman-an se ipokrit.
...pa ka anni batjé adan mouvman lari-a (RPPRAC) menmsi sé pa yo ka mennen'y ? Lire la suite
Sé pa pawol matinitjé ki la kidonk man pé pa réponn ou ! Lire la suite
Mèsi, man pa te okouran le dènye pawòl. Sa te pou rive jik la.
Lire la suite
Quoique.
Menm si yo pa li Fondas Kreyol, yo pa kouyon. Ki mannyè yo ka di:
Lire la suite
Man pa kwè ni anlo moun ka li FONDAS KREYOL. Arété rakonté KOUYONNAD ! Lire la suite
Pourquoi le mot "présumé" du titre est-il entre guillemets ? Lire la suite
Pétet pas yo vini malen, afòs li Fondas Kreyol lanne passe.
Lire la suite
Tu mériterais qu'on t'arrache ta gueule d'Oncle Tom et de négro aliéné. Lire la suite