...adan ti tet zépeng péyi-a yo ka kriyé Matinik la.
Mi anvwala Patrick Chamoiseau fini trapé an bidim rékonpans atè Nou-Yok pou lansanm liv i za matjé. Avan'y, matjè (écrivain/writer) kontel Tonni Morrison, Salman Rushdie oben Wole Soyinka (ki trapé Pri Nobel Litérati) té za risivwè mapipi rékonpans-tala.
Si zot wè Matinik ka ekzisté sé pa asou an kat jografik pies toubannman. Teritwè'y two étwet, popilasion'y two piti. Sé gras a matjè ek grangrek (intellectuel/intellectual) kontel Aimé Césaire, René Ménil, Frantz Fanon, Edouard Glissant, Daniel Boukman, Patrick Chamoiseau, Jacques Coursil ek an patjé dot. Lis-la té ké two long pou sa nonmen yo tout ! Men, nou blijé rimatjé an tjak (problème/problem) lamenm : adan pwop péyi-yo, kivédi Matinik, moun pa ka rikonnet yo. Yo ka rikonnet Césaire davwè (parce que/because) i rété mè lavil Fodfwans pannan pres 50 lanné mé pa pou liv i matjé, pa davwè i té an brital poet.
Atè Matinik, yo ka ba politisien lonnè ek respé yo mérité, sendikalis tou (aussi/too), chef lantoupriz, avoka, doktè, chef ladministrasion, espowtif, artis kisasayésa (etc...), tout sé moun-tala yo respekté, mé pou sa ki matjè ek grangrek, pou moun ka matjé liv : AWA. Piespa ! Sé anni lè yonn adan yo trapé tjek rékonpans adan an péyi-andéwò, popilasion-a ka kriyé woulo-bravo, mé lè landimen, yo za bliyé sa.
Kifè, lidé sé matjè ek sé grangrek-nou an pa ka sèvi Matinik ayen. Pèsonn pa ka janmen mandé yo entèvienn adan sektè politik la, pa ekzanp, entèvienn an manniè ki sérié. Sé anni pou fè labèbel, yonndé éli ka kriyé yo pou fè an ti konférans pasi-pala ki ké sanblé an tou piti piblik ek ki moun ké bliyé lè landimen.
Nou blijé pozé nou an ti keksion kon sa yé a : es sé péyi-andéwò a kouyon lè yo ka gloriyé matjè ek grangrek-nou ? Oben, okontrè, es sé nou ki pa kapab rikonnet ek itilizé valè sé gran lespri-nou an ?
C'est toi qui ne sait pas compter, mon gars. Lire la suite
Les Sahéliens devraient "pardonner" aux Algériens ?
Lire la suite
Tu chipotes sur le nombre d'années pendant lesquels TES ANCETRES ont été mis en esclavage ? Lire la suite
Les Européens n'ont JAMAIS esclavagisé les Africains "pendant 3 siècles aux Antilles" .
Lire la suite
...les trois eunuques sont en boubou et portent un caftan tandis que le castrateur, lui, est en c Lire la suite
Les accords de l'Algérie avec les Etats du Sahel sont bien motivés par les raisons avancées .Mais Lire la suite
...tu ne te trouvais pas en train de marcher dans une rue de Trappes au moment où Kevin T...s'est Lire la suite
Quelle rapidité ,quelle célérité ,quelle précipitation, quelle ..(tous les autres synonymes sont Lire la suite
Prèmié moun ki rayi kò-yo sé Negdafrik pis lang akan pa lang ofisiel pies péyi afritjen. Lire la suite
Sa dwet vre,
menm si man pa dakò di ki sa ki rete suiv mouvman-an se ipokrit.