Ki manniè nou pé kité an vakabonnajri kon sa fet ?

Rubrique

   Sa vré ki Palestin sé an koté ki lwen lakay-nou, ki jik dèyè do Bondié di Matinik, men lè nou ka fè tan gadé sa ka fet laba-a, ki manniè nou pé rété bouch koud ? Ki manniè nou pa ka di ayen toubannman ?

    Silon sé Palestinien-an, za ni pasé 16.000 moun ki ped lavi-yo ek anpami yo, ni bon enpé fanm ek timanmay, men sa fok sav sé ki chif-tala pa ka kontabilizé kadav ki yo pa ritouvé. Poutji ? Sé davwè sé kadav-tala anba lo imeb-la ki larmé izrayélien an dépotjolé (détruire) a anba etséréra bonm. Silon an grangrek militè méritjen déklaré, vré chif-la ka bòdé 25.000 moun !

   Pep palestinien an ka pwan fè dépi 75 lanné kivédi dépi sé bidim-péyi (grande puissance) oksidantal la désidé kréyé Izrayel an 1948 ek ki sé Juif-la anni kouri dèyè popilasion ki té ka viv la dépi nanni-nannan. Yo vòlè kay-yo, tè-yo, ek yo blijé sé Palestinien rété adan pak-kochon ki yo ka kriyé "kan ba réfijié". Annou pa janmen bliyé ki sé l'Ewop ki kréyé rayisans kont Juif ! Sé pa Arab, sé pa Neg, sé pa Zendien, sé pa Chinwa. Dépi 2.000 lanné, sé Ewopéyen-an ka fè sé Juif-la wè bon lanmizè pis, silon yo, sé Juif ki tjwé Jézikri. Pa ni yon sel siek ki pasé san ki yo pa brilé Juif, fèmen yo adan kartié ki yo ka kriyé "ghetto", ek salopté-tala rivé rivé a chien-fè Itlè a ek sé nazi-a. 

   Si Juif kouri chaché an koté pou yo rété sé davwè (parce que) yo konpwann sa pa té posib ba yo kontinié viv atè l'Ewop. Men sa ki tris la sé ki yo ay kréyé an péyi ba kò-yo nan Palestin kivédi asou do sé Palestinien-an ek sé Ewopéyen té sitelman satisfet ki dépi lè-tala, dé 1948, yo pa janmen sispann ba Izrayel bon pal. Yo ba'y lajan, sipò ékonomik, zam kisasayésa...(etc...) ek sé sa ki ka pèmet sé Izrayélien-an fouté sé Palestinien-an bon fè dépi 75 lanné.

   Sa ka woulé sé jou-tala atè Gaza sé pa dot ki dépotjolaj (destruction) an pep. Larmé Izrayel ka dérayé koté-tala éti 2,2 milion Palestinen blijé viv, an koté ki 3 fwa pli piti ki téritwè Matinik. Ek gouvelman izrayélien-an ka opozé sé moun Gaza a ni ni an laéwopò ki an pò pou yo pé ni liannaj (relation) épi pies dot péyi. Sé ki sé Palestinien-an pa janmen sispann goumen pou yo sa viré-pwan péyi-yo ek sa pa lé di pies ki yo rayi Juif. Si sé té Neg oben Chinwa ki té kouri dèyè yo, yo té kay aji menm manniè-a, bagay ki toutafetman konprènab. 

   Abo (même si) nou, Matinitjé, nou pa ni Arab ni mizilman, nou pé ka kité an vakabonnajri kon sa fet. Nou pé pa pou dé kalté rézon : dabò-pou-yonn davwè Ewopéyen fini épi ras pep-la, sé Kalinago-a ki té popilasion-natif-natal (autochtone) Matinik ki, adan lan-yo, yo té ka kriyé Wanakaéra. Epi, apré sa, yo chayé etsétéra Neg l'Afrik pou sa djoubaké (travailler) ba yo kon djouk (esklav) asou bitasion kann ek kafé. Kivédi sa ka woulé atè Gaza a, nou za viv li.

   Sé pou sa nou pa andwa rété bouch koud !

Commentaires

Ou sav, moun Matinik ka viv an péyi-a épi an déwò péyi-a...

Frédéric C.

08/12/2023 - 20:52

... majorité-a ka di "Mwen pa ni pèsonn pa la, sa pa zafè mwen". Anplis di sa yo pa menm konnèt listwa Matinik dépi sé Arawak-la épi sé Karayib té la. Ki donk yo pé pa menm fè konparézon ant sa ki pasé Matinik épi sa ka pasé an Palestin-la (pa Gaza sèlman!!!). Délè mwen ni lenprésion nou sé an pèp krazé ! Mè mwen kay fè sa mwen pé a ti nivo mwen pour ridrésé sa. Pèsonn pé kay pé di mwen pa éséyé fè bagay.

Dépi Nègues ni bouète bisui yo !

Albè

09/12/2023 - 10:22

Sèl bagaille ka compté ba Nègues Matinik sé boudins yo. Dépi, i plein, yo sanfouté-pamal !

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • La France ne peut pas accueillir toute la misère intellectuelle du monde !

    Evidence évidente.

    yug

    25/04/2026 - 22:47

    La France ne peut pas accueillir toute la misère du monde. Lire la suite

  • Tchad : la langue arabe deviendra obligatoire à la prochaine rentrée scolaire

    ILS N'ONT DONC PAS...

    Albè

    25/04/2026 - 09:46

    ...de langues africaines ? Pourquoi valoriser le français et l'arabe ?

    Lire la suite
  • Tchad : la langue arabe deviendra obligatoire à la prochaine rentrée scolaire

    Décision légitime.

    yug

    25/04/2026 - 09:10

    Cette décision des autorités tchadiennes est parfaiement légitime et je l'approuve totalement.

    Lire la suite
  • Interdit de rire !...

    CHAMPIONS DU MONDE

    Albè

    25/04/2026 - 07:09

    Yug est tellement malhonnête qu'il feint de ne pas savoir que l'Europe et l'Occident détiennent l Lire la suite

  • Tchad : la langue arabe deviendra obligatoire à la prochaine rentrée scolaire

    PERE LABAT

    Albè

    25/04/2026 - 07:03

    "Nouveau Voyage aux Isles de l'Amérique" (4 tomes). Lire la suite

  • Interdit de rire !...

    +nazi avant les nazis

    @Lidé

    25/04/2026 - 02:06

    Albè a raison.
    Lire la suite

  • Interdit de rire !...

    Réponse à "Neutralité" ( 3)

    yug

    24/04/2026 - 22:25

    L'holocauste n'est pas un crime contre l'humanité , mais un crime européen contre l'Humanité.
    Lire la suite

  • Tchad : la langue arabe deviendra obligatoire à la prochaine rentrée scolaire

    CIRCONSTANCES ?

    yug

    24/04/2026 - 20:33

    Pourriez vous me préciser les circonstances de l'emploi de ce supplice .Par qui (nom du ou des ma Lire la suite

  • Tchad : la langue arabe deviendra obligatoire à la prochaine rentrée scolaire

    SUPPLICE DU TONNEAU

    Albè

    24/04/2026 - 07:36

    Il vaut mieux avoir été castré que de subir le supplice du tonneau infligé aux esclaves rebelles Lire la suite

  • Tchad : la langue arabe deviendra obligatoire à la prochaine rentrée scolaire

    Et ils le castrèrent...

    yug

    23/04/2026 - 21:44

    Castré comme il l'a été par ses maitres arabes qui en firent après un muezzin ,l' ex-esclave Bil Lire la suite