Anlo sik pou ayen toubannman

Rubrique

   Kidonk zot ka fè wol pa sav ki sa jandam-la di Sentàn lot jou-a sé sa laplipa Fwansé ka viv Matinik ni nan zékal-tet yo ? Zot pa sav, dapré zot, ki lè sé moun-tala ant yo, yo ka fouté nou adjendjen bonmaten-an-midi-oswè ?

   Sispann fè kon an jenn-fi ki wè an lolo pou primié fwa !

   Men ki moun ki lotè sitiasion-tala ? Ki moun ki reskonsab bagay-tala ? Sa bien bel kondanen sé rasis-tala men sé pa pies koté sa ké mennen nou. Sé pa an tjou-patat sa ké mofwazé ba nou adan kalté bankoulélé toulong-alé a nou ka viv adan'y lan dépi 1946. Nou tout-la ka fè konsidiré rilasion-nou épi la Fwans ka koumansé jistiman nan lanné-tala aloski sé dépi...1635 Fwansé débatjé Wanakaéra, ki yo fann-jou sé moun-natif-natal la kivédi sé Kalinago-a, ek yo vini kriyé lilet-tala "Matinik". Apré sa, yo mennen-vini etsétéra Neg dépi l'Afrik ki yo fouté nan lestravay ek aprè 1848 nan dimi-lestravay pannan 3 siek (1660-1960) pou sa koupé kann ba yo. Pannan tout tan-tala, sé Matinik ki té ka vréyé lajan ba la Fwans pis sé djouk-la (/sé esklav-la) pa té ka risivwè pies kalté salè. Sa yo té ka risivwè sé kout fwet ek lè dé sèten adan yo té ka chapé-mawon, lè sé Bétjé-a té trapé yo, yo té ka tjwé yo. Yo té ka dépotjolé yo !

   Sé anni dépi 1950-60 Matinik ka dépann di la Fwans kivédi apenn 70 lanné.

   Pèsonn, pies politisien, pies grangrek, pies jounalis kisasayésa...pa ka janmen di sa ! Yo ka kité an minis fwansé tiré méprizasion ba nou (yonn ki té vréyé nan djol sé politisien-nou an ki i té sanblé pou an réinion atè Pari : "L'autonomie, ça se paye !")Pèsonn Matinik pa di misié, éti gran-paran'y pa menm fwansé, pa rété la ek fèmen djol-li. Zanset-nou travay ba la Fwans pou ayen pannan 3 siek aloski zanset minis-tala pa janmen rapòté la Fwans pa menm an lapo pistach ! 

   Kidonk, sé fot-nou dabò-pou-yonn, si zot wè nenpot ki ti jandam analfabet ka pèmet kò'y jouré nou...

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • Agression Israélo-yankee contre l'Iran : ne pas se laisser manipuler par les médias !

    CHAQUE SOIR ,TéLé-ISRAEL VOUS PARLE en direct.

    yug

    18/03/2026 - 09:52

    Le devoir des médias est d'informer équitablement si possible ,les téléspectateurs- citoyens.Avec Lire la suite

  • "Les politiques cherchent à mobiliser l'affect" : 78 % des noms de liste sont en langue corse aux élections municipales

    BOF !

    Albè

    18/03/2026 - 09:12

    Des tas de listes électorales en Martinique ont aussi des noms en créole à commencer par "Démaré Lire la suite

  • "Les politiques cherchent à mobiliser l'affect" : 78 % des noms de liste sont en langue corse aux élections municipales

    Bravo les Corses !!!!

    yug

    16/03/2026 - 14:09

    Enfin !!.....des gens dignes .C'est si rare !!!!

    Lire la suite
  • Agression Israélo-yankee contre l'Iran : ne pas se laisser manipuler par les médias !

    La composition des plateaux télé interroge

    yug

    14/03/2026 - 17:28

    Les "experts" des plateaux télé ne sont pas neutres .Je n'ai entendu dire par personne ,sauf UN S Lire la suite

  • Agression Israélo-yankee contre l'Iran : ne pas se laisser manipuler par les médias !

    L'arroseur qui s'arrose

    MARTIN T@M@R

    14/03/2026 - 09:40

    La propagande politique est la 1e des manipulations. Lire la suite