Sé sa sé chif-la ka di antouléka. Dayè, yo jis ka di ki i sé téritwè fwansé ki ni plis viékò.
Asou ki fondas (base), sikti-a ki ka étidié démografi chak réjion-an ka apiyé kò'y ? Ba'y, ni dé kalté model popilasion : popilasion jenn moun (mwens ki 60 lanné) ek popilasion viékò (plis ki 60 lanné). Déja-pou-yonn, an ti keksion ka tijé (jaillir/to spring) nan kabech-nou : laj laritret adan sistenm fwansé a sé 65 lanné, kidonk ki manniè nou pé di ki an moun ki ni 60 lanné sé an viékò pis i ni 5 lanné pou djoubaké (tavailler/to work) ? An lot ti keksion ka vini tou (aussi/too) : es lè yo ka konté popilasion Matinik yo ka mété adan sé chif-la Blan-Fwans ki pa né lakay-nou mé ki enstalé nan péyi-a ek moun la Karayib ki imigré (Sent-Lisi, Domnik, Ayiti, Sen-Domeng kisasayésa...) ? Sé dé popilasion-tala ka pou konté pis yo ka travay, yo ka lwé kay, yo ka dépansé lajan, yo ka fè yich ki matinitjé.
Sa vré ki ni apochan (à peu près/around) 4.000 jenn Matinitjé ki blijé chapé lot bò dlo chak lanné ek laplipa adan yo pa ni pies chans déviré lakay-yo. Sa vré ki ni 42% fanm ka élivé timanmay-yo san papa ek sa pa ka ba jenn madanm lanvi mété yich asou latè. Sa vré ki sitiasion rékolonmik Matinik krabik (catastrophique/catastrophic) kité krabik ka alé. Sa vré ki ni twop jenn boug ka tjwé kò-yo chak lanné kisiswa abò moto oben moto. Sa vré ki salè sé anployé-a, adan anchay lantoupriz, sé lanmonné-kod (clopinettes/peanuts) ek anlo moun simié rété lakay-yo ek trapé alokasion Léta.
Men, es sé an rézon pou mété lanmen an tet ?
Prèmié moun ki rayi kò-yo sé Negdafrik pis lang akan pa lang ofisiel pies péyi afritjen. Lire la suite
Sa dwet vre,
menm si man pa dakò di ki sa ki rete suiv mouvman-an se ipokrit.
...pa ka anni batjé adan mouvman lari-a (RPPRAC) menmsi sé pa yo ka mennen'y ? Lire la suite
Sé pa pawol matinitjé ki la kidonk man pé pa réponn ou ! Lire la suite
Mèsi, man pa te okouran le dènye pawòl. Sa te pou rive jik la.
Lire la suite
Quoique.
Menm si yo pa li Fondas Kreyol, yo pa kouyon. Ki mannyè yo ka di:
Lire la suite
Man pa kwè ni anlo moun ka li FONDAS KREYOL. Arété rakonté KOUYONNAD ! Lire la suite
Pourquoi le mot "présumé" du titre est-il entre guillemets ? Lire la suite
Pétet pas yo vini malen, afòs li Fondas Kreyol lanne passe.
Lire la suite
Tu mériterais qu'on t'arrache ta gueule d'Oncle Tom et de négro aliéné. Lire la suite