Adan tout mwa mé-tala, anlo pawol, anchay artik, anpil plodari ka woulé alantou an bagay yo ka kriyé "Listwè", mé laplipa moun pa sav oben ka fè wol pa sav ki lè ou wè ou ka katjilé asou sa ki fet an tan lontan, sa enposib fè'y an manniè ki siantifik.
Sa sa lé di ?
Ki listwè pé pa an bagay ki siantifik an pies kalté manniè ! Menm moun éti métié-yo sé istowyen, yo blijé chwézi aloski lè ou fizisien oben chimis, réalité-a douvan zié'y ek ou pé pa tounen'y kon gou épi lidé'w di'w. Sé poutji tout pep asou latè ni sa yo ka kriyé an "rakontaj nasional". Sa sa yé ? Sé an migan bagay ki té vré ek bagay ki pa toutafetman vré oben bagay ou pa sèten ki yo vré. Kontel : es Jàn-Dak té jennfi kivédi es i pa té janmen fè lanmou oben, okontrè, es i té za fè'y, pèsonn pa sav ! Pies doktè-fanm pé pa ay vérifié si sa vré oben es sé mantézon ki la. Men sa pa grav pies davwè sa ki ka konté sé ki zafè i té jenn-fi a anchouké adan mémwè pep fwansé a ek pèsonn pé ké janmen érisi tiré'y.
Menm manniè pou 22 mé-nou an : ni sa ka di sé Chelchè ki libéré Neg épi ni sa ka di ki sé goumen sé Neg-mawon an ki pèmet zanset-nou vini lib. Sa ka dépann di lanmanniè istowyen-an ka pozisionnen kò'y. Si zot wè i pou la Fwans ek lasimilasion, i ka chwézi primié larel-la. Parkont, si i nasionalis oben endépandantis, i ké chwézi déziem esplikasion-an. Pétet sé jou Matinik ké vini an péyi lib ki nou ké pé matjé an "rakontaj nasional" éti nou tout-la ké dakò épi'y. Men, lè ou gadé, menm adan sé péyi-a ki endépandan dépi nanni-nannan an, sé istyowyen-an pa dakò ant yo kontel asou ki sa Révolision 1789 la pòté ba la Fwans oben es Lénin té an dirijan ki bon ba la Risi.
Anfinaldikont, chiré kò-nou asou listwè sé an bagay ki initil. Sé pres kon chayé dlo an panyen. Yonn pé ké janmen dakò épi lot.
Prèmié moun ki rayi kò-yo sé Negdafrik pis lang akan pa lang ofisiel pies péyi afritjen. Lire la suite
Sa dwet vre,
menm si man pa dakò di ki sa ki rete suiv mouvman-an se ipokrit.
...pa ka anni batjé adan mouvman lari-a (RPPRAC) menmsi sé pa yo ka mennen'y ? Lire la suite
Sé pa pawol matinitjé ki la kidonk man pé pa réponn ou ! Lire la suite
Mèsi, man pa te okouran le dènye pawòl. Sa te pou rive jik la.
Lire la suite
Quoique.
Menm si yo pa li Fondas Kreyol, yo pa kouyon. Ki mannyè yo ka di:
Lire la suite
Man pa kwè ni anlo moun ka li FONDAS KREYOL. Arété rakonté KOUYONNAD ! Lire la suite
Pourquoi le mot "présumé" du titre est-il entre guillemets ? Lire la suite
Pétet pas yo vini malen, afòs li Fondas Kreyol lanne passe.
Lire la suite
Tu mériterais qu'on t'arrache ta gueule d'Oncle Tom et de négro aliéné. Lire la suite