FONDAS KREYOL est un site-web (journal en ligne) qui ne vit pas de la publicité capitaliste comme la totalité de ses confrères antillais ni de subventions publiques, mais uniquement de l'aide émanant de ses rédacteurs (trices) et surtout amis (es). Celles et ceux qui souhaiteraient nous aider peuvent prendre contact avec nous à l'adresse-mail ci-après : montraykreyol@gmail.com
La seule "ligne" qui est la nôtre est celle de la libre expression de nos collaborateurs et collaboratrices, sachant que nous publions toutes les opinions (de la droite assimilationniste à l'extrême-gauche "indépendantiste") et cela depuis le prédécesseur de FONDAS KREYOL à savoir MONTRAY KREYOL lequel a duré 15 ans et redémarrera un jour ou l'autre. FONDAS KREYOL, lui, a 4 ans d'existence.
Tout cela pour dire à nos lecteurs et lectrices que les articles publiés sur notre site n'engagent que leurs rédacteurs et rédactrices, pas le site-web en tant que tel...
Dé jou avan an pwan chimen pou ay an péyi a sé Tata Sonba la, mwen anvi rakonté-zòt on prèmyé vwayaj an té fè a Gorée (Sénégal) ja tini pasé dis lanné.
An toujou té vlé konnèt chimen-la sé prizonnyé nèg sòti an Lafrik pou yo rivé kotésit , an toujou té vlé konnèt chimen-la désèrten moun ka fè konnès a moun, té ka fè-yo pwan pou yo té vini èsklav an Lanmérik.
On granmadanm onjan mistik, èvè on bèl laj asi tèt a chivé blan a-y, on madanm té ka rété a Kabrit (sèksyon Chèlchè) Zabitan, lè an di-y poukisa an té k’ay anba-la i di-mwen :
« Ou k’ay anba-la chè, kouté, si ou k’ay la sé zansèt an-nou sòti la, pwan tibwen tè Gwadloup, koté kaz a-w, mété adan on bokal, menné-y anba-la, épi ay simé-y adan on senmityè, aprésa pwan tibwen tè anba-la adan menm bocal-la, é viré an Gwadloup èvè-y pou simé-y douvan pòt a kaz a-w ! Sé pou rékonsilyé sa i pasé yè èvè sa ka pasé jòdi. »
Sé sa an fè ! Mé kouté kijan sa pasé.
Kidonk, an té tini on fanmi Osénégal, i té envité-mwen vini, kifè an pwofité pou té ay a Goré. Lè ou Dakar, fo ou pwan on bato-lotobis-navèt pour ay asi lilèt Gorée. Lè an vwè lakantité touris asi bato-la k’ay pasé lajouné asi lilèt-lasa an té pou ja konpwann an té adan on biznès-touristik. Mé awa, an pa penga sa, mwen Sokrat, an té adan trip an mwen, an té vlé woufè chimen alanvè a dotwa sé gangann an-nou la.
Lanmè-la té bèl, rivé Gorée, syèl-la té bèl, an té vini pou dòmi adan on lotèl é déviré Dakar landèmen. An suiv guid-la èvè tou sé touris-la, an vizité lajòl-la, ola yo té ka fèmé chenné sé nèg-la, an rivé douvan sa yo kriyé « la porte du non-retour » ka bay asi lanmè-la, la yo té ka baké sé prizonnyé-la asi détwa ti-kannòt pou menné-yo asi sé gran bato-négriyé la.
Pannan tout visit-la , té tini moun ka kouté, ka palé, ka pozé gid-la kèksyon si kèksyon. Mwen an pa té sav poukisa, an té an boulvès, kè an-mwen té ka bat on kalenda anrajé, sitèlman fò, an jis kwè an té ké tonbé mal : an té kòlè, an té pè, an té wont, wont pou zansèt an-nou, wont pou limanité….
Jou-lasa, lè an viré an lotèl-la, mwen ay lonji kò an-mwen : an té ni lafyèv é frison, an té ka gligliyé. Yo mandé on dòktè vini vwè-mwen pou sav si a pa té maladi palidizm an té ni. An di-y kijan, pannan tout vizit-la, an té manjé on kòwné grenn baobab yo ka kriyé « pain de singe » ; machann ka vann sa bò chimen konsidi sé pistach. Doktè-la di-mwen grenn baobab tini onlo vitamin C é sé sa kifè on fè alèji, mé dèmen tout biten-la ké ay plibyen.Tout lannuit-la an pasé a Goré la, an pasé-y ka gligliyé k’on griv tranblèz ! Landèmen maten an té gyéri !
Mwen, an ka kwè sa i rivé-mwen la, sé sa yo ka kriyé on réYaksyon épijénétik konsidiré on koul loraj a on pakyèt santiman mélanjé. Si zòt pa konnèt ka yo ka kriyé chòk « épijénétik », chèché, zòt ké konpwann.
Détwa lanné apré an wou-déviré Goré, mé kou-lasa, an té kon sé lézòt touris-la. Ayen pa rivé-mwen.
Adan dé jou an kay pwan chimen OUIDAH adan péyi Bénen…èvè tibwen tè péyi Gwadloup.
Mizi an mizi an ké anba-la an ké rakonté-zòt ! Solèy !
Originaire de la Martinique, je partage ma vie entre la Chine et la France, ceci depuis 30 ans. Lire la suite
Pourriez vous me citer qq unes des "idioties colonialistes" que j'aurais proférées ?(dates ,refér Lire la suite
...as l'air de ne pas savoir que ce sont les professionnels de "l'entertainment" qui forgent l'im Lire la suite
Références de Albè :.....Beyoncé ,Ronaldo et Bécassine !!
C'est tout dire !!!!
...il y a aussi 2 ou 3 grands noms chinois dans des domaines importants, mais pour le reste nous Lire la suite
Vous vomissez comme l'étron que vous ètes. ce sont les blancs qui exterminent les autres. Lire la suite
...colonisés depuis bientôt 4 siècles et fout la paix aux Tibétains et aux canards laqués, espèce Lire la suite
C pourtant un pays TRES FACILE A CONNAITRE il suffit de se rennseigner ( et pas que chez les "Occ Lire la suite
...JE NE BIFURQUE PAS, PAS DU TOUT. C'est vous qui m’aviez mal lu, ou superficiellement. Lire la suite
quand je vous ai dis que le mondeoccidental était étroit et fermer, vous me répondiez par des ar Lire la suite