Sé badjolè-a ki ka prétann ki zafè mofwaz (changement) klima a sé an kouyonnad dwet koumansé ka katjilé titak dépi yonndé tan.
Toupatou anlè latè, klima-a ka sanm sa ki anni vini dekdek (fou) toubannman. Atè la Sibéri, la éti ka fè pli fwet, tanpérati-a monté pa koté 40° lot jou-a ! Sé konsidiré an jou, tanpérati-a té ka létjété (plonger) a 5° atè Matinik oben Gwadloup. Epi lè nou ka fè tan jété an zié asou l'Ewop ek la Fwans, sa nou ka wè ? Ki atjelman ni koté éti moun ka sipòté 40 oben 45° chalè, bagay ki pa janmen rivé adan tout listwè-yo.
Oblijéman ni an bagay ka woulé la, ni an boulvèsad ki paré mété limanité tjou-pou-tet.
Anni gadé tou (aussi) ki manniè sa yé Matinik sé tan-tala ! Lapli an zo-nou san rété aloski septanm-oktob poko menm rivé. Gwo bidim lapli ka anni fésé kò-yo atè, lavalas kon yo ka di Ayiti, konsidiré nou té bokanté (changer) klima : nou toujou viv adan an klima twopikal mé ou sé di sé adan an klima ékwatorial nou yé atjelman. Tout moun sav sa ki lotè sitiasion-tala ? Lizin ka ladjé lafimen, loto, tren, bato ek avion ka izé lésans alé-pou-viré, danbwa (forêt) yo ka anni dépotjolé (détruire) tout koté, kay ek imeb yo ka konstwi nenpot koté, lawviè ek flev yo ka détounen, podui chimik yo ka anni dévidé san katjilé ki salopté yo pé simen kisasayésa (etc.)...
I ja pres two ta, i ja ka ta kon yo ka di Gwadloup, ek si zot wè nou pa pòté mannev vitman-présé pou sa pwan an lot larel, sé yich-nou ek ti-yich nou ki ké pwan fè. Asiré-pa-pétet ! Malè pou nou, i ka sanm sé gouvelman-an, kisiswa bò politik yo, ki yo kominis ki yo kapitalis, ka rifizé admet ki nou kay chapé-tonbé adan an lélékou (désastre). Yo tout-la enmen vréyé bel pawol asou laliwonday (environnement) lè yo ka jwenn men sé konsit (conférence) yo a pa ka pwan pies désizion ki sérié pou sispann épi zafè pété tjou lanati.
Mi sé kon sa nou tout-la, épi an konpowtasion ireskonsab tala, nou ka fouyé fos-nou...
Mèsi, man pa te okouran le dènye pawòl. Sa te pou rive jik la.
Lire la suite
Quoique.
Menm si yo pa li Fondas Kreyol, yo pa kouyon. Ki mannyè yo ka di:
Lire la suite
Man pa kwè ni anlo moun ka li FONDAS KREYOL. Arété rakonté KOUYONNAD ! Lire la suite
Pourquoi le mot "présumé" du titre est-il entre guillemets ? Lire la suite
Pétet pas yo vini malen, afòs li Fondas Kreyol lanne passe.
Lire la suite
Tu mériterais qu'on t'arrache ta gueule d'Oncle Tom et de négro aliéné. Lire la suite
Exactement le même phénomène que je décrivais il ya qq commentaires de celà: par peur dêtre trait Lire la suite
...ce général noir saoudien a fait COMMENT pour naitre puisque ses parents étaient tous castrés ? Lire la suite
Bilal ,le premier muezzin de l'histoire était un Nègre ESCLAVE ,notons-le ,au 7ème siècle donc pr Lire la suite
...Bilal ?
Lire la suite