Primié kou pa ni pies siklòn dépi...1941 !

Rubrique

         Tout moun ka viv adan bannzil (archipel/archipelago) karayib la rimatjé sa : lanné 2026-tala pa ni pies siklòn.

          Silon sa sé météorolojis-la ka di sé an sitiasion ki pa fet dépi 1941 kivédi dépi 85 lanné ! Chif-tala, 85, sé lavi antiè an moun lè nou ka fè ta katjilé. Ki manniè nou pé espitjé sa ? Primié lesplik (explication/explanation) ka tijé nan kabech-nou sé ki sé zafè "El Nino"-a ki lotè sa. Sé li ki reskonsab si pa ni pies siklòn ka janbé l'Atlantik pou vini dépotjolé sé zil la Karayib la. 

          Sa pa djè fasil konpwann sa sa yé "El Nino" mé nou blijé kwè sé siantifik-la davwè yo dékaté (développer/to develop) zouti ka pèmet dékatiyé (analyser/to analyze) zafè klima-a ki atè lé Zantiy ki toupatou oliwon latè. Men, sa pé pa opozé nou kwè ki dwet ni an lot lesplik tou (aussi/too) : dégrennay (dérèglement/disruption) klima-a. Poutji ? Sé davwè nou ka wè déga sa ka fè : difé ka anni pri toupatou, séchrès ka fann fwa agrikiltè, gwo lavalas lapli ka anni chapé-tonbé san prévini, brim sab ka toufé nou, nivo lanmè-a ka anpilzi (augmenter/to increase), sa ki ka mété an danjé moun ka viv bò sé rivaj-la kisasayésa (etc...).

           Konsidiré, nou, nonm ek fanm, nou ka dérayé sel koté-a nou ni a kivédi planet-la yo ka kriyé Latè a...

Commentaires

PETET...

Albè

16/09/2026 - 18:24

...sa ka prédi an mové bagay. An bidim siklòn oben tjek voumvap lanmè. Kifè fo nou tout-la rété véyatif...

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • Ki koté lo moun-tala pasé ?

    AKAN ?

    Albè

    24/10/2026 - 16:47

    Prèmié moun ki rayi kò-yo sé Negdafrik pis lang akan pa lang ofisiel pies péyi afritjen. Lire la suite

  • Ki koté lo moun-tala pasé ?

    "Sakré bann ipokrit ki nou yé"

    Daniel

    24/10/2026 - 15:53

    Sa dwet vre,
    menm si man pa dakò di ki sa ki rete suiv mouvman-an se ipokrit.

    Lire la suite
  • Rodrigue Petitot (RPPRAC) démolit Elie Domota (LKP)

    POUKI SE SENDIKA-A...

    Albè

    24/10/2026 - 07:48

    ...pa ka anni batjé adan mouvman lari-a (RPPRAC) menmsi sé pa yo ka mennen'y ? Lire la suite

  • Ki koté lo moun-tala pasé ?

    "GAOU", "NIATA"...

    Albè

    24/10/2026 - 07:45

    Sé pa pawol matinitjé ki la kidonk man pé pa réponn ou ! Lire la suite

  • Rodrigue Petitot (RPPRAC) démolit Elie Domota (LKP)

    Sans commentaires

    Daniel

    23/10/2026 - 15:40

    Mèsi, man pa te okouran le dènye pawòl. Sa te pou rive jik la.
    Lire la suite

  • Ki koté lo moun-tala pasé ?

    Sete an blag

    Daniel

    23/10/2026 - 10:03

    Quoique.
    Menm si yo pa li Fondas Kreyol, yo pa kouyon. Ki mannyè yo ka di:
    Lire la suite

  • Ki koté lo moun-tala pasé ?

    ALIGNEURS...

    Albè

    22/10/2026 - 20:10

    Man pa kwè ni anlo moun ka li FONDAS KREYOL. Arété rakonté KOUYONNAD ! Lire la suite

  • L'incendiaire "présumé" de la mairie de Limoges n'est ni un Mohamed ni un Mamadou

    "................"

    yeg

    22/10/2026 - 15:56

    Pourquoi le mot "présumé" du titre est-il entre guillemets ? Lire la suite

  • Ki koté lo moun-tala pasé ?

    ..."led adan konpowtasion-nou" ?

    Daniel

    22/10/2026 - 14:35

    Pétet pas yo vini malen, afòs li Fondas Kreyol lanne passe.
    Lire la suite

  • Bracages à Fort-de-France : "...s'exprimant en créole saint-lucien"

    C'EST TOI LE PREMIER DELINQUANT !

    Albè

    21/10/2026 - 11:10

    Tu mériterais qu'on t'arrache ta gueule d'Oncle Tom et de négro aliéné. Lire la suite