Lang kréyol la fè anchay vansé-douvan (progrès) dépi siek-la ki fini bout-la. Jòdi-jou, menm sa ki rayi'y pa noz vréyé méprizasion ba'y ek kriyé'y "patwa" ankò. Men, es sa lé di ki lang-lan vini kon nenpot kiles lang asou latè, ki i vini mapipi ?
Piespa !
Pòko antouléka. Poutji ? Sé davwè adan lavi an lang ni pliziè koraj (obstacle) pou rivé janbé avan lang-lan pé di i met kò'y. Dabò-pou-yonn, fok sé moun-la ki ka palé'y la rivé admet ki sa ki ka sòti nan bouch-yo a sé pa pawol initil mé pawol ki sérié. Dézienm bagay : fok sé moun-lan konpwann ki sa nésésè matjé lang-lan ek fok yo mété doubout an sistenm lékriti ba'y. Twazienm bagay : fok yo sèvi épi sistenm lékriti-tala pou sa matjé liv, jounal, pankat, non lari oben kartié, piblisité kisasayésa...(etc...). Katriyem bagay : fok lang-lan rantré adan lékol, linivèsité, lajistis, ladministrasion, légliz kivédi (c'est-à-dire) toupatou. Sentjem bagay : fok sèvi lang-lan pou sa transbòdé (traduire) liv ki matjé adan dot lang davwè (parce que) sa ka blijé lang-lan sòti adan adoumanman'y (zone de confort).
Lè zot wè tout lo bagay-tala érisi fet, ni an dènié-dènié larel pou sa janbé avan lang-lan vini an lang toutafetman djok : fok matjé bagay ki siantifik. Sé sa ki pli red la davwè adan Lasians ni anchay vokabilè, anchay lidé, anchay démonstraksion ki lang kréyol la pa abitié esprimen. Sé pa kréyol li-yonn ka bité anlè kalté masonn-tala : an lang kon fwansé, abo i wototo, ka pwan bon fè adan sektè Lenfowmatik la. I blijé sèvi épi anchay mo anglé kontel "hardware", "software" oben "spam". Erez-di-bonnè, ni langis fwansé ka djoubaké (travailler dur) pou sa kréyé mo-nef (néologisme) ki kay ranplasé sé mo anglé tala.
Pou kréyol, sé dépi atjelman fok nou koumansé katjilé asou zafè lang siantifik la. Nou pé pa atann davwè lasians ka vansé gran balan chak jou ek nou pé rivé an lè éti kréyol pé ké pé suiv ankò. Mi yonndé teks asou astwofizik :
. https://fondaskreyol.org/article/lawonn-bel-zanno-se-ki-sa
. https://fondaskreyol.org/article/bidim-blo-a-sa-sa-ye-an-vre
. https://fondaskreyol.org/article/yonnde-katjil-asou-fondas-floko-kosmos
Kon nou ka rimatjé, sé pa rédi chez bò tab ki la, mé si zot wè nou pa fè débriya adan sektè lasians-lan, kréyol ké toujou rété an ti lang folklorik...
Lè man tann sa, man di kò Mwen se an mannyè ni an moman-tan la tele pou mete problem le DROM douv Lire la suite
...se plaignent du "manque de maire, de députés et de ministres noirs" !!! Lire la suite
...le temps de fuir les bombardements, conard ! Lire la suite
Je ne sais pas si tous les rédacteurs de Fondas K ont des idéologies différentes ou s'il y a des Lire la suite
Pourquoi mettez vous entre guillemets le terme de "démocratie" ?
Lire la suite
Comme certains idéologues ,dans de nbreux articles et commentaires de ce site se font un plaisir Lire la suite
...les téléspectateurs hexagonaux s'abreuvent à C-NEWS matin-midi-soir ! Lire la suite
Une pétition demandant la radiation de CNEWS du paysage audiovisuel est accessible sur le site de Lire la suite
...TAIT ! Lire la suite
...d'Albè", écris-tu. Laisse-moi rire ! Lire la suite